Markotic Vladimir

#
# Markotic, Vladimir
#
#
# Markotic, Vladimir, Arqueological Research during the Summer in Europe (Investigación arqueológica durante el verano 1966 en Europa). Separata del "Alberta Anthropologist", vol. 2, Nº 1, 1968, p. 37-44 (M.B.), Volumen 38-39, año 1970, página 191-192.
# Markotic, Vladimir, The Kinship Sistems from Yugoslavia (Los sistemas de parentesco de Yugoslavia), reproducido de "Alberta Anthropologist", Vol. 2, Nº 1, 1968, p. 44-50 (M.B.), Volumen 38-39, año 1970, página 191.
# Markotic, Vladimir, Arqueología en Europa Oriental (en inglés). Separata de "East European Quarterly", Vol. IV, Nº 3, p. 343-365 (M.B.), Volumen 44-45, año 1972, página 112.
# Markotic, Vladimir, Manuscripts referring to Croatia in the British Museum in London. Separata de "Studia Instituti Chroatorum Historici Romae", Vol. III-IV (1971), p. 263-292 (Milan Blazekovic), Volumen 48-49, año 1973, página 95.
# Markotic, Vladimir, The medieval tombstones of Bosnia and Hercegovina (Las lápidas sepulcrales de Bosnia y Herzegovina). Universidad de Calgary, 1981, Canadá (p. 397-417, del simposio "Megaliths to Medicine Wheels: Boulder Structures in Archaeology") (M. Blazekovic), Volumen 82-83, año 1981, página 191-192.
# Markotic, Vladimir, The medieval tombstones in Bosnia and Herzegovina: the kinships and the professions (Las lápidas sepulcrales medievales en Bosnia y Herzegovina: los parentescos y las profesiones). Separata del simposio. Publicado por la Asociación Arqueológica de la, Volumen 102, año 1986, página 283-5.
# Markotic, Vladimir, Symposium: Emigrants from Croatia and their achievements (Simposio: Los emigrantes croatas y sus logros), Calgary, Canadá, 1987, p. VI - 113 (Milan Blazekovic), Volumen 111, año 1988, página 378-81.

Vladimir MARKOTIC, graduate student of anthropology specialty in archeology, Harvard University; M.A. in anthropology, Indiana University, 1955. Thesis, Glottochronology as the Method and the Slavic Languages.

Mandić Dominik

Dominic MANDIĆ, a known Croatian - historian and educator, a member of Franciscan Order. S.T.D., Fribourg, Switzerland, 1921. Since 1952 in the United States (Chicago, Illinois). Contributed to several Croatian learned journals (Croatia Sacra, Bogoslovska Smotra, Hrvatska Revija etc.). Published several historical works, among them the following: De legislatione antiqua Ordinis Fratrum Minorum (Mostar, 1924), Acta Franciscana Hercegovinae provinciarumque finitarum tempore dominationis Othomanae, vol. I, 1463-1699 (Mostar, 1934), Duvanjska biskupija od XIV do XVII stoljeća (Zagreb, 1936), Postanak Vlaha (Buenos Aires, 1956), Crvena Hrvatska (Chicago, 1957), Documenta Martyrii B. Nicolai Tavelić et Sociorum eius Ordinis Minorum (Rome, 1958).


* Mandic, Dominik, Bosnia i Hercegovina (Bosnia y Herzegovina - Tomo 1- Indagaciones crítico-históricas) Chicago, 1960, p. 487, en croata (F. Nevistic), Volumen 7-8, año 1962, página 241-2.
* Mandic, Dominik, Bosnia y Herzegovina -Provincias croatas, Volumen 16-19, año 1965, página 153-231.

* Mandic, Dominik, Bosnia y Herzegovina dentro del futuro Estado de Croacia, Volumen 16-19, año 1965, página 293-8.
* Mandic, Dominik, Rasprave i Prolozi (Estudios y aportes de la vieja historia croata, p. XLIV - 632 (Ivo Bogdan), Volumen 20-21, año 1966, página 176-9.
* Mandic, Dominik, Testimonio de San Isidro de Sevilla sobre la llegada de los croatas al Mediterráneo, Volumen 24-27, año 1967, página 64-69.
* Mandic, Dominik, Etnicka povijest Bosne i Hercegovine (La historia étnica de Bosnia y Herzegovina), Ed. Instituto Histórico Croata, Roma, 1967, p. XVI - 554 (I. Bogdan), Volumen 24-27, año 1967, página 196-9.
* Mandic, Dominik, In memoriam a Sava A. Stedimlija, Volumen 40-41, año 1971, página 91-92.
* Mandic, Dominik, La historia étnica y religiosa de Bosnia y Herzegovina, Volumen 50-51, año 1973, página 132-156.
* Mandic, Dominik O.F.M., Hrvati I Srbi dva stara, razlicita naroda (Los croatas y los serbios, dos antiguos y diferentes pueblos). Ed. de la "Revista Croata", Barcelona, 1971, p. 280 (F. Nevistic), Volumen 44-45, año 1972, página 94-96.
* Mandic, Dominik, La provincia franciscana de Bosnia, Volumen 138, año 1998, página 256
* Mandic, P. Dominicus, Documenta Martyri B. Nicolai Tavelic, Roma 1958, (Bonifacio Perovic O.F.M.), Volumen 3-4, año 1961, página 231-2.

*
* Sinovčić, Marko, Fra Dominik Mandić (Bilješke o piscu), Hrvatska Misao (18/19),
*

*
* Sinovčić, Marko, Fra Dominik Mandić: Hrvatski sabor na Duvanjskom polju 753, (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (24).

· Sinovčić, Marko, Dominik Mandić: Bosna i Hercegovina (s najavom knjige: "Hrvati i Srbi, dva različita naroda", koju je o. Mandić napisao na traženje urednika "HM" i ova ju je, po dogovoru, trebala izdati, ali je kasnije, bez ikakva predhodnog priopćenja uredniku "HM", bila objavijena na drugom mjestu), (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (27/28).

· Sinovčić, Marko, Fra Dominik Mandić: Documenta martyrii B. Nicolai Tavelić, (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (27/28).

*
* Sinovčić, Marko, Dominik Mandić: Herceg-Bosna i Hrvatska, (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (33).
*
·
· Sinovčić, Marko, O. Dominik Mandić, osamdesetgodišnjak, Hrvatska Misao (42).

Mandić, Dominik. Crvena Hrvatska. U svijetlu povjesnih izvora. Chicago: The Croatian Historical Institute, 1957; pp. 280.

Mandić, Dominik. Documenta Martyrii B. Nicolai Tavelic et Sociorum Eius Ord. Min. Rome: Pontificiae Universitatis Gregorianae, 1958; pp. 127.

Mandić, Dominik. Bosna i Hercegovina. Povjesno-kritička istraživanja. Volume I. Chicago: The Croatian Historical Institute, 1960; pp. 487.

Mandić, Dominik. Chroati Catholici Bosnae et Hercegovine. Chicago-Rome: The Croatian Historical Institute, 1962; pp. 234.

Mandić, Dominik. Bogomilska Crkva Bosanskih Krstjana. Volume II. Chicago: The Croatian Historical Institute, 1962; pp. 509.

Mandić, Dominik. Rasprave i Prilozi iz stare Hrvatska povijesti. Rome: The Croatian Historical Institute, 1963; pp. 631, illustr., maps.

Mandić, Dominik. Etnička Povijest Bosne i Hercegovina. Rome: The Croatian Historical Institute, 1967; pp. 554.

Mandić, Dominik. Franjevačka Bosna: Razvoj i Uprava Bosanske Vikarije i Provincije: 1340-1735. Rome: The Croatian Historical Institute, 1968; pp. 225, maps.

The author of the above listed works is the foremost Croatian historian; he now lives in Chicago.

Mandić, O. Dominik. Postanak Vlaha Prema Novim Poviestnim Iztraživanjima. Buenos Aires: "Hrvatska Misao," 1956; pp. 48.

Mandić, Dominik. "Bosnia and Hercegovina Provinces of Croatia," in Ivo Bogdan, ed., Bosnia y Herzegovina: Aportes al esclarecimiento del origen de la Primera Guerra Mundial. Studia Croatica, Vol.VI (1965); pp. 224-233.

Laxa Eugen

LAXA, Dr. Eugen (1916)

Rođen je u Zagrebu 4. lipnja 1916. Polazi gimnaziju u Zagrebu i doktorira na Pravnom fakultetu zagrebačkog Sveučilišta.

Nakon Sporazuma Maček-Cvetković imenovan je u Ministarstvu inostranih poslova i namješten kao attaché na konzulatu u Marseille-u do početka 1941. Čitavo vrijeme Drugog svjetskog rata provodi u domobranskoj odori. Nakon godine dana ratovanja u Bosni, ostaje sa službom u Zagrebu i okolici. Citavo je vrijeme vrlo aktivan u politici Hrvatske Seljačke Stranke pod vodstvom Ivana Farolfija. U rujnu 1944., u jeci Vokić-Lorkovićeve afere, uhapšen je i otpremljen u Lepoglavu. Nakon šest mjeseci je degradiran i otpušten u I. udarnu Diviziju, iz koje bježi prigodom povlačenja kroz Zagreb.

U srpnju 1945. odlazi preko Italije u Pariz, gdje ostaje u krugu Predsjednika Mačeka, koji mu tom prilikom diktira svoje znamenite upomene - memoare. U srpnju 1946. odlazi u Brazil, gdje se ženi i osniva svoju obitelj. Kao politički pisac surađuje u "Hrvatskom Glasu", "Danici", "Hrvatskoj Reviji" i "Slobodnoj Riječi" (Buenos Aires). U buenosaireškom časopisu na španjolskom jeziku "Studia Croatica" objavio je povodom 40. godišnjice smrti Stjepana Radića značajnu povijesno-sociološku i pravno-političku studiju pod naslovom: "Esteban Radić y su Movimiento Campesino" (S. C., God. 1968 - Vol. 28-31., str. 30-46.).

Povremeno objavijuje prigodne političke brošure na portugalskom jeziku. Najvažnija mu je ona iz 1963. pod naslovom "A Iugoslavia de Tito", pisana prigodom Titovog posjeta Brazilu i Čileu, a koja je na svojih 80 stranica okrenula čitavo javno mijenje protiv Tita tako da je tjedan dana svoga boravka prosjedio unutar granica glavnog grada Brasilije iz straha pred demonstracijama.

Živi u Sao Paulo - Brasil.



* Laxa, Eugen, Jugoslavenima na razmišljanje. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1961, Sv. 1-2., str. 71-81. 1965. - Pravoslavna Crkva – Druga strana medalje. Sv. 1-2., str. 156-161.
* Laxa, Eugen, Pravoslavna Crkva - Druga strana medalje. Dr. E. Laxa odgovara K. St. Pavlovcu. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1967, Sv. 1-2., str. 179-183.
* Laxa, Eugen, Dr. Phil. Adam Oršić-Stavetićki. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1968, Sv. 3., str. 403-404. (Nekrolog. + 22. 3. 1968.)
* Laxa, Eugen, Suton slobode. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1969, Sv. 1-2., str. 121-123. (Politički vidici).
* Laxa, Eugen, Stjepan Radić i preporod hrvatskog seljaštva - O 100 godišnjici njegova rođenja. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1970/2, Sv. 4., str. 609-627.
* Laxa, Eugen, A history of Croatia. - Stephen Gaži, New York. 1973. Philosophical Library Inc. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1974, Sv. 4., str. 533-537. (Prikaz).
* Laxa, Eugen, Knjiga koja doćarava mentalitet i duh jednoga naroda. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1978, Sv. 3., str. 532-533. (Prikaz knjige "Dance of Assasins" od M. Fagyas - Umorstvo kralja Aleksandra Obrenovića i Drage Mašin).
* Laxa, Eugen, Croacia y su destino (Hrvatska i njezina sudbina). Predgovor: Raul Oscar Abdala. - Izd. Studia Croatica - Hrvatski-Latinoamerički Kulturni Institut. Buenos Aires, 1978. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1979, Sv. 1., str. 137-138. (Prikaz s prijedlogom da se prevede na engleski).



* Laxa, Eugen, Esteban Radic y su movimiento campesino, Studia Croatica, Volumen 28-31, año 1968, página 30-46.

Kupareo Rajmund

KUPAREO, Rajmund, svećenik, književnik, filozofski i teološki pisac (Vrboska na Hvaru, 16. XI. 1914. - Zagreb, 6. VI. 1996.). Potomak stare srednjodalmatinske plemićke obitelji. U dominikanski red stupio 1930. u Dubrovniku. Za svećenika je zaređen 1937. u Splitu. Filozofiju, teologiju, umjetnost i talijanski jezik studirao u Dubrovniku, Zagrebu, Olomoucu (Češka), Santiago de Chileu (Čile) i Washingtonu. Od 1939-41. kapelan je u Resniku. Za vrijeme rata (1941.-45.) glavni je urednik mjesečnika Gospina krunica i upravitelj Dominikanske naklade »Istina« u Zagrebu. Hrvatsku književnost kraja 30-ih i prve polovice 40-ih godina obogatio je dvjema zbirkama pjesama, dječjim dramoletima Magnificat i Sliepo srdce te romanima: U morskoj kući (1939.), Jedinac (1942.) i Baraban (1943.) koji je dramatiziran na Hrvatskom krugovalu 1944. i bio usred rata pravi bestseler na hrvatskim prostorima. Kao upravitelj »Istine« tiskao je Stepinčev prijevod s francuskoga knjige Razmišljanja o krunici. Slom NDH i dolazak partizana omeo mu je izdavački pothvat objelodanjivanja svih Stepinčevih propovijedi i govora 1934.-44. u tri sveska. Jednim jedinim spašenim primjerkom (od deset tisuća u tiskari uništenih knjiga) svoga prijevoda autobiografije sv. Male Terezije pod naslovom Povijest jedne duše koju je Kupareo tiskao u nakladi »Istine« A. Stepinac je na sudu pokušavao dokazati kako u Jugoslaviji nema slobode tiska.

Zbog toga što je napisao pjesmu Srdce drage zemlje za proslavu 10. travnja i što je kao pisac i urednik koristio korijenski pravopis, Kupareo nije smatrao da mora bježati pred partizanima, pa se u svibnju 1945. nije pridružio zbjegu za Bleiburg. Uz to je računao i sa svojim prijateljima Židovima kojima je spasio život izdajući im kao kapelan u Trnju lažne potvrde o krštenju i vjenčanju da mogu pred Gestapoom pobjeći u Švicarsku. No 2. I. 1947. napustio je protiv svoje volje Hrvatsku da bi njezino tlo ponovno dotaknuo u Čilipima tek 10. VI. 1971. nakon petogodišnjega izbjegličkog lutanja po Češkoj, Nizozemskoj, Francuskoj i Spanjolskoj, gdje je u Madridu 1948. tiskao zbirku pjesama pod naslovom Na rijekama, a 1951. se skrasio pod obroncima Anda. Tako je najplodnije godine proveo u emigraciji kao profesor estetike i aksiologije u Santiago de Chileu gdje je dvaput bio dekan Filozofskog fakulteta i vicerektor Sveučilišta, osnovao Institut za estetiku i Novinarsku školu. Objelodanio je ukupno 25 knjiga; devet znanstvenih rasprava o estetici (na latinskom, španjolskom i hrvatskom) te četrnaest knjiga pjesama, romana, drama i pripovijesti (na hrvatskom, češkom i španjolskom jeziku). Svjetloznak, posljednja od njih, sintetizira njegovu poeziju kojom u hrvatskom duhovnom prostoru ostaje nenadmašivi pjesnik Božića i Velikoga petka te tihog i nenametljivo snažnog rodoljublja. - Petar Marija Radelj, teolog i publicist, Zagreb

KUPAREO, O. Prof. Dr. Rajmund (1914-1996)

Rodio se je 16. studenog 1914. u Vrboskoj na Hvaru i kršten imenom Luka. Nakon školovanja u Hvaru i Jelsi, klasićnu je gimnaziju pohađao u Bolu i Dubrovniku, gdje je 1930. stupio u Dominikanski red, uzevši ime Rajmund. U Dubrovniku je završio bogoslovne nauke, a ćistu filozofiju je apsolvirao na Filozofskom fakultetu Sveućilišta u Zagrebu. Za svećenika je zareden 17. listopada 1937. u Splitu. Licencijat iz filozofije stekao je u Olomoucu u Češkoj, nakon što je 1947. napustio Hrvatsku. Doktorat je postigao iz teologije na Katolićkom sveućilištu u Santiago de Chile, gdje je potom u dva navrata bio dekan Filozofskog fakulteta i vicerektor Sveućilišta. Utemeljitelj je Instituta za estetiku, osnivać novinarske škole, urednik katolićkog tjednika "El mundo católico", pokretać i urednik časopisa za estetska istraživanja "Aesthesis". Postao je član Čileanske Akademije znanosti i umjetnosti 1985. godine. Godine 1971. zbog bolesti, vraća se u domovinu i u Dominikanskom samostanu u Zagrebu.

Bio je urednikom Dominikanske naklade "Iskra" u Zagrebu. Napisao je novele i romane "U Morskoj kući" (1940), "Jedinac" (1942), "Baraban" (1943) te izdao tri zbirke pjesama: "Pjesme i psalmi" (Šibenik 1939.), "Nad kolievkom srdca" (Zagreb, 1945.) i "Nad rijekama" (Madrid, 1949.). Knjižnica Hrvatske Revije objavila je u Buenos Airesu 1961. izbor iz ovih triju zbirki pod naslovom "Blagoslov zvijezda". - Pisao je također misterij "Magnificat" (1943.), roman "Sliepo srdce" (Zagreb, 1944.), te "Muka Kristova" (1943.) objavljena na španjolskom u Madridu 1949. pod naslovm "Pasión de Cristo".

Iz njegove pedagoške i znanstvene djelatnosti kao profesora filozofije umjetnosti i aksiologije, objavio je u "Centro de Investigaciones Estéticas" Filozofskog fakulteta Papinskog sveućilišta u Santiago de Chile tri knjige: "El Valor del Arte - axiología estética" (1964.), "Creaciones Humanas - 1. Poesía (1965.) i "Creaciones Humanas - 2. Drama" (1966.).

U domovini objavljene su mu knjige pripovijedaka "Balada iz Magallanesa" i "Čežnja za zavićajem"; "Pjesme", izbor 1930-1980 (Zagreb, 1980) i "Umjetnik i zagonetka života - ogledi iz estetike" (Zagreb, 1982.). Umro je u Zagrebu 6. lipnja 1996.

Raimundo Kupareo O.P. Nació en la isla de Hvar en 1914. Reside en Chile desde 1948. Ha sido vicerrector de la Universidad Católica de Santiago y decano de la Facultad de Filosofía y Educación. Catedrático de Filosofía del Arte y Axiología. Fundador del Centro de Investigaciones Estéticas y de la revista Aisthesis de la Universidad Católica. Director de las publicaciones Anales de la Facultad de Filosofía y Ciencias de la Educación de la la Universidad Católica de Chile. La revista Aisthesis trata en cada número de problemas estéticos: la poesía, la arquitectura, la crítica del arte, el teatro.

Kupareo publicó las siguientes obras: Estética de la novela (1953), Estética del drama (1953), Axiología de la estética (1954), El valor del arte (1964). La crítica opina: "Este eminente tratadista ha tomado la responsabilidad de difundir concepciones foráneas sin perjuicio de dar a conocer su propio pensamíento estético. Una compleja disciplina, como la filosofía del arte, no ha tenido en el medio chileno un cultivo mayor. Superando todas las dificultades, el Dr. Kupareo, con su fructífera obra en Chile, ha demostrado un gran amor por la docencia y la cultura" (Prof. Thomás P. Mac Halle)

El crítico de El Mercurio F. D. V. resume el valor del arte: "Raimundo Kupareo confiere a la ética la máxima categoría en el orden de los valores finales, ya que ella engloba la totalidad del acto humano. Como valor último, dentro de la perspectiva católico-tomista que inspira el estudio, se ubica Dios''.

Raimundo Kupareo se encuentra en Europa por razones de salud.

Studia Croatica, Año 1973, Núm. 50-51

Profesor Emérito

El reverendo padre Raimundo Kupareo, O. P. de origen croata, fue distinguido con el titulo de profesor Emérito de la Pontificia Universidad Católica de Chile, a pesar de que este hombre de letras vive desde hace varios años en su patria natal, Croacia. Gravemente enfermo regresó allt, creyendo en su recuperación física bajo el sol y el resplandeciente azul de su mar Adriático. La recuperación no es total, pero el substrato físico de un espíritu dinámico y creador, todavía soporta sus esfuerzos de proseguir creando y enriqueciendo a si mismo y a sus semejantes. Actualmente vive en la capital croata de Zagreb, en el ambiente de sus cofrades dominicanos, sin olvidar el ambiente universitario chileno y sus numerosos alumnos con quienes realizó una gran obra de cultura y de instrucción. La revista ".Aisthesis" de dicha Universidad católica con motivo de la distinción del padre Kupareo, en la primera página de! número 12 de 1979, le dedica !as siguientes lineas:

De una vasta y fecunda trayectoria que para el R. P. Kupareo se inicia en Chile en el año 1951, oportunidad en que es invitado por la Universidad Católica, para dar cursos de Estética y Axiologla en la Facultad de Filosofía y Ciencias de la Educación en la Universidad antes mencionada.

Los primeros cursos empezaron en 1951 con el último año del Departamento de Castellano, dictándose la cátedra de Estética General. Los alumnos, viendo la importancia del ramo, pidieron a la Dirección la extensión de los cursos a todos los Departamentos de Idiomas; empezó así, en 1952, el curso de Estética de la Poesía, Drama y Novela. Paralelamente, el R.P. Kupareo ofreció el primer curso dictado en Chile, de Filmología y de Estética Coreográfica.

Con el transcurrir del tiempo, y a la luz de/ profundo humanismo y de la fina sensibilidad creativa del R.P. Kupareo, se constituye, en el año 1971 y por resolución del Consejo Superior de la Universidad Católica, el Instituto de Estética, que hoy atiende a más de dos mil alumnos, ha establecido convenios con prestigiosas entidades, y ha realizado una sobresaliente labor en materias de Extensión y Publicaciones, materia en la cual "4 isthesis ", su revista oficial, ha recogido en sus doce ediciones, unánimes expresiones de aprobación.

En un momento en que nuestro país busca su desarrollo, el Instituto de Estética, desde la perspectiva visionaria de su fundador ha asumido el papel de entregar y difundir los más altos valores del espíritu. La Comunidad del Instituto de Estética celebra /a distinción y el reconocimiento que ha merecido su fundador".

Sobre este texto la revista ha reproducido una gran fotografía de nuestro compatriota y en la siguiente página su colaboración, titulada: "La Belleza Natural" (divagaciones con el "Platero y Yo" de Juan Ramón Jiménez.

"Studia Croatica" celebra también esta distinción de su compatriota que junto con nosotros vivía en el exilio después de la Segunda Guerra Mundial.

Sc 76/77, 1980

IN MEMORIAM

FALLECIO EL POETA CROATA Y ACADEMICO CHILENO RAIMUNDO KUPAREO

Studia Croatica, Año 1996, 132, Pág. 283

Después de una larga enfermedad dejó de existir en Zagreb el pasado 6 de junio, a la edad de 82 años, Raimundo Kupareo. El poeta y científico croata e insigne académico chileno, fue sacerdote domínico durante 59 años.

Descendiente de una antigua familia de nobles de Dalmacia central, nació en 1914 en Vrbovska, en la Isla de Hvar. A los 16 años de edad entró a los "Bijele Fratre" (hermanos blancos), domínicos de Dubrovnik. Rezó su primera misa en Split en 1937.

Durante la Segunda Guerra Mundial fue director de la publicación católica mensual "Gospina Krunica" (El Rosario de la Virgen) muy querida publicación en los círculos académicos en aquel entonces para luego hacerse cargo de la Editorial Domínica "ISTINA" (Verdad). Luego de terminada la guerra emigró a Chile.

Con su incansable trabajo, aportó especialmente al desarrollo cultural chileno.

De profunda formación teológica y filosófica, Kupareo creó el Centro de Investigaciones Estéticas, la Escuela de Psicología y los departamentos de Alemán, Artes Plásticas y Orientación Vocacional y Educacional, fundó la Escuela de Periodismo y las escuelas normales, todos dependientes de la Universidad Católica. Decano de la Facultad de Filosofía de la Universidad Católica, el académico se destacó también como dramaturgo y novelista. Sus creaciones en estos géneros fueron publicadas en Croacia. En Chile se editaron obras como: El valor del Arte; Creaciones humanas I; Creaciones humanas II; La poesía; El drama.

Sobreviviendo a un ataque cerebral, y con una salud muy deteriorada, retornó en 1971 a su patria. Desde entonces vivió su vida otoñal en el Monasterio Domínico de Zagreb, y, a pesar de su mala salud, continuó con su trabajo literario y de investigación.

Consciente hasta el último momento cuando redactó su posterior artículo sobre el tierno amor de Dios, se fue muy silencio el día Corpus en un momento cuando en otro lugar de Croacia, Nasice, empezó la representación de su acto sacramental "La Resurrección". Falleció en su celda de domínico en Zagreb como era su deseo.

En mayo reciente, el señor presidente de Croacia Franjo Tudjman, lo condecoró con la "Orden de la Estrella Danica", por su extraordinario aporte a la cultura croata.

Como teórico y artista escribió textos en latín, castellano y croata. En ellos trata sobre la dualidad filosófica y el saber por un lado y el arte por el otro lado.

Ha escrito en total 25 libros: 9 de ellos sobre la estética (en latín, castellano y croata) y 14 de poesía, dramas, novelas y cuentos (en croata, castellano y checo).

Como escritor en prosa tiene numerosas obras: "U morskoj kuci" (1940); "Baraban" (1943); "Jedinac" (1942); "Sunovrati" (1960); "Balada iz Magallanesa" (1978); "Cenja za zavicajen" (1989); "Stepinac mu je ime" (2) y "Patka prica".

En la poesía croata, por su espiritualidad y creatividad, la crítica literaria lo coloca junto a los nombres de los poetas Djuro Sudesta, Nikola Sop, Ivo Lendic y Jerónimo Korner.

Como dramaturgo, sus obras han sido presentadas desde Hamburgo a Salamanca, y desde Zagreb hasta su terruño natal en Hvar, tanto los dramitas infantiles como los dramas ministeriales, inspirados todos en el Nuevo Testamento.

La Academia Chilena de la Lengua lo distinguió, en el año 1985, como miembro de su institución.

Raimundo Kupareo es un hito importante y permanente, tanto en la Sociología mundial como en la Orden de los Domínicos, en la Estética chilena y en la literatura croata.

OPROŠTAJ SA SVEĆENIKOM I KNJIŽEVNIKOM O. RAJMUNDOM KUPAREOM,10. lipnja 1996.

RIJEČ ZA ZADNJI ZBOGOM

OVDJE smo se okupili oko smrtnih ostanaka našeg dragog oca Rajka, da se poklonimo njegovu neumrlom Duhu, i da ispratimo njegove zemne ostatke do zadnjeg počivališta, da otpočinu u ispaćenj zemlji naše drage Domovine.

Triput u svome životu otac Rajko stajao je na samom rubu života, u igri između života i smrti. Prvi, kada je kao mladi student bogoslovlja, godine 1938., teško obolio od tuberkuloze, onda smrtonosne bolesti. Kada sam priređivao antologiju njegove poezije, onda mi je o.Rajko pisao: »Ja sam bio bolestan na plućima i ležao u "Morskoj kući" u Dubrovniku. Pjesma "Blagoslov zvijezda" odraz je resignacije pred smrt... dok sam s kreveta gledao zvijezde u nesanim, dugim noćima... Zvijezde su mi bile jedina utjeha u osamljenosti«. Jer, kako piše o.Rajko u istoj pjesmi, Gospodin je blizu zvijezda. Zato smo i njegovu knjigu pjesama onaslovili »Blagoslov zvijezda«.

Druga njegova igra između života i smrti dogodila se godine 1944., kada se našao među mrtvima u bombardiranom dominikanskom samostanu u Zagrebu, kada su poginula devetorica njegove dominikanske braće. Kupareo se spasio pravim čudom.

I treći njegov susret sa smrću dogodio se u dalekom Chileu, čijoj je kulturi otac Rajko darovao obilne plodove kroz dvadeset najljepših i najplodnijih godina svoje književne nadarenosti i svoje visoke naobrazbe.

Ovaj treći susret sa smrću vratio ga je u rodnu zemlju godine 1971. Vratili su ga, jer, kako rekoše, rodna je zemlja najbolji, jedini lijek za njegovu bolest. I doista, rodna je zemlja ocu Rajku djelomično vratila fizičku snagu, i Hrvatska je produžila njegov vrijedni život, ali on je u vlastitoj zemlji ostao i nadalje emigrant, do nedavnih događaja. Ostao je osamljen, nepriznat i nepoznat, ostao kao jedan od nas emigranata. Djelovao je, sakat fizićki ali čvrst duhovno, snažan intelektualno, djelovao je iz svoje skromne redovničke ćelije do ovog svog ćetvrtog, nažalost zadnjeg, susreta sa Smrću, koja je slomila njegovo ispaćeno tijelo.

I ovaj posljednji susret s ocem Rajkom za nas, njegove prijatelje i poštovatelje, nije žalosni susret, jer ova smrt je svjedoćanstvo jedne pobjede, koju je vodio otac Rajko, i koju je izvojevao, jer nama ostaju veliki plodovi jednoga izabranog duha i intelekta. Naravno, nas je ražalostila vijest, da nas otac Rajko ostavlja, a on je svima nama još trebao. Pred nama su smrtni ostanci jednog velikog radnika, vrlo nadarena književnika i učena znanstvenika, filozofa i estete, koji je u svom dugom življenju izgradio vrlo bogato djelo, koje će njemu osigurati neumrlost u njegovu narodu, i kojim će se ponositi njegov Dominikanski red, a također i daleko Chile, kao njegov veliki dužnik - svima nama ostavlja bogatu baštinu. On je u vlastitoj Domovini bio i ostao nepriznat zato, jer je nepoznat. Nasljednicima ostaje u dužnosti, da otkrivaju bogatstva njegove baštine. Rekao sam, da ovo nije žalosni susret, makar je zadnji Zbogom, jer Smrt je ovdje prava osloboditeljica, koja je oca Rajka oslobodila životnih patnja, i on je tu Smrt spreman ćekao i smireno primio, jer ovaj neumorni radnik bio je previše umoran od samoga života.

Stoga, oće Rajko, prijatelju i brate, mirno spavaj, spokojno poćivaj u mini svoje drage Domovine: mir si zaslužio.

I u ovome našem posljednjem druženju opraštam se od Tebe u ime naše Matice Hrvatske, a jednako tako i u ime Društva hrvatskih književnika, kojima si pripadao po svojim književnim i znanstvenim djelima. Oni Ti, stoga, izražavaju svoju zahvalnost za Tvoj bogati prinos hrvatskoj kulturi.

Opraštam se od Tebe, prijatelja i brata, kao suradnika naše zajednićke »Hrvatske Revije«, u kojoj si se pojavio već u prvome broju 1951., a što je onda znaćilo ne samo književni prilog, nego i određeno opredjeljenje za nove odnose u emigraciji. I kad sam Ti pred koji dan predao naš zadnji broj HR, u kojem je objavljeno lijepo priznanje Tvojih čilenskih poštovatelja, lagani smiješak na Tvojem samrtnom obrazu izražavao je tiho zadovoljstvo.

Zadnji ZbogomTi izrićem i u ime hrvatske emigracije, u kojoj si uvijek uživao istaknuti ugled. Ti si, Rajko, kroz ćitav svoj život ostao emigrant, emigrant i onda, kada si u mračnim vremenima Domovine u njoj boravio: Ti si, stoga, na poseban naćin bio i ostao naš. Hvala Ti na Tvom udjelu u našem radu i u našoj borbi.

I, na kraju, dragi stari prijatelju, brate po ljubavi za Hrvatsku i patnji s Hrvatskom, - ja osjećam, da si Ti ovdje duhom prisutan među nama: budi siguran, da Tvoje djelo ne će umrijeti. Smrt je svladala Tvoje izmučeno tijelo. Ali, ne će umrijeti Tvoje djelo, jer si kroz svoj dugi vijek radio kao dobar radnik, koji nisi svoje brojne talente zakopao, nego si ih obilno umnožio, pa si zaslužio i u našoj Crkvi, i u našoj Domovini zahvalnost sviju nas. Zahvalni smo Ti za Tvoj primjer velikoga borca, jerTi si dobri boj bio u svome životu, i odnio pobjedu, ostavljajući nama bogatu baštinu, kao plodove svoga srca i svoga uma. Tvoj Dominikanski red na Tebe je s pravom posebno ponosan, i mladi će naraštaji, upoznavajući Tvoje djelo, otkrivati Tvoju veličinu, koja će Te uvrstiti među velike Dominikanskoga reda.

Neka se Tvoja duša nađe među zvijezdama, a, kako si rekao, zvijezdama je blizu sam Gospodin. Zato si Ti u besanim noćima tražio zvijezde i nalazio u njima utjehu za svoje ranjeno srce. A ova naša napaćena zemlja neka dade pokoj Tvojem izmučenom i umornom tijelu.

Tvoje djelo, književno i znanstveno, produžit će Tvoj dragi boravak medu nama, među sadašnjim i budućim naraštajima ove naše, toliko mile Domovine.

Oče Rajko, kao čovjeku i misniku, kao književniku i znanstveniku, naša Ti duboka zahvalnost, i poštovanje, i neka Ti je vječna slava medu onima, koji svojom fizičkom smrću ne umiru.

Vinko Nikolić

* Kupareo, Rajmund, - Misterij umjetničke nadarenosti. (Poglavlje iz psihologije umjetnosti). Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1951, Sv. 1., str. 32-35.
* Kupareo, Rajmund, Iz našeg klaustra. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1951, Sv. 4., str. 341. (Pjesma: 1. Kanarinci - 2. Golubice - 3. Grlice).
* Kupareo, Rajmund, Short story. - Nada Kesterčanek Vujica. Wilkes Barre, Pennsylvania, 1954. Zbirka novela. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1954, Sv. 3., str. 286. (Prikaz).
* Kupareo, Rajmund, Hrvatska umjetnička proza u izbjeglištvu (1945-1960). Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1960, Sv. 4., str. 458-468.
* Kupareo, Rajmund, Problem "masovnog" umjetničkog stvaranja. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1962, Sv. 3., str. 241-243. (Kulturni pregled).
* Kupareo, Rajmund, I poslije nas ostaje ljubav. - Borislav Maruna. Izvanredno izdanje Knjižnice Hrvatske Revije, Buenos Aires, 1964. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1965, Sv. 3., str. 250-252. (Prikaz).
* Kupareo, Rajmund, Iz mojeg dnevnika. Pjesme: Barkarola - Ladar - Ostavljeni jedrenjaci - Ribe na prodaju - More, samo More! Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1969, Sv. 1-2., str. 25-26.
* Kupareo, Rajmund, Gorski triptih i postaje života. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1970/2, Sv. 4., str. 865-867. (Pjesme Gorski triptih: 1. Začarani gorostasi - 2. Blagoslov bijega - 3. Sreća varke. Pjesme Postaje života: 1. Proljeće - 2. Ljeto - 3. Jesen - 4. Zima).
* Kupareo, Rajmund, Nagrada jadu i hvalospjev bolova. Pjesme: Miljokazi vremena - Krajobrazi izbjeglice - Molitva za naš Emaus. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1971, Sv. 2-3., str. 176-178.

Kupareo, Rajmund, Problemi Filmologije, Hrvatska Revija-La Revista Croata,

Iz Moje Pjesmohrane (Zagreb, 1972-1979.)

Oproštaj sa svećenikom i književnikom O. Rajmundom Kupareom,10. Lipnja 1996.

Korsky - Poli, Vera, Rajmund Kupareo: Sabrane pjesme, Republika Hrvatska, br. 180(1993), str. 72 - 73

KUPAREO, Rajmund: BLAGOSLOV ZVIJEZDA. Izabrane pjesme. BA, 1961. Str. 136. Izd.: KHR. Dodatak: Vinko Nikolić: Pjesnik Rajmund Kupareo.

Kupareo, Raimundo. Estetica de la Poesia - Estetica del Drama. Santiago de Chile: Universidad Catolica, 1953

Kupareo, Raimundo. Estetica de la Novela. Santiago de Chile: Universidad Catolica, 1955.

Kupareo, Rajmund. Na Rijekama. Pjesme. Madrid: By the author, 1948. - Poems.

Kupareo, Rajmund. Blagoslov Zvijezda. Izabrane Pjesme. Buenos Aires: "Hrvatska Revija," 1961; pp. 134.

Kupareo, Raimundo, O.P. Pasion de Cristo kazalištni misterij prevedeno sa hrv. originala. Madrid: By the author, 1949.

A theater piece, translated from the original Croatian text.

Kupareo, Raimundo, O.P. El Valor del Arte. Santiago de Chile: By the author, 1964.

Krerković Kristijan

KREKOVIĆ, Kristijan, slikar i arhitekt (Koprivna kraj Tuzle, 28. III. 1901. - Palma de Mallorca, 21. XI. 1985.). God. 1921. odlazi u Beč na Akademie der Bildenden Kunste gdje studira slikarstvo. Diplomirao 1925., nakon čega odlazi u Pariz gdje studira slikarstvo i arhitekturu na Ecole Nationale Superieure de Beaux Arts. Izlagao 1925. na Zimskom salonu u Parizu i međnarodnoj izložbi u Bruxellesu. Primljen u Društvo francuskih likovnih umjetnika 1928. i do 1930. živi u Parizu. God. 1934. ženi se ruskom Židovkom Linom Pevzner u Beogradu, gdje neko vrijeme boravi kao štićenik srpskoga slikara Paje Jovanovića. Iste ga godine poziva V. Dimitrijević, upravnik dvora, u posjet Aleksandru Karađorđeviću te kod njega provodi dva i pol mjeseca u odmaralištu u Dalju. Za potrebe dvora naslikao je likove žitelja ondašnje Kraljevine, a 1936. ciklus fresaka Pokrajine Jugoslavije za beogradski parlament. Pred II. svjetski rat započinje ciklus projekata za hrvatske nacionalne spomenike: Muzej hrvatske povijesti (namjeravao ga izdupsti u velebitskoj stijeni, u kojoj bi središnje mjesto zauzimao golemi kip kralja Tomislava, a okolne bi dvorane bile posvećene ostacima drevnih hramova i dvorova te upotpunjene likovima iz slavne hrvatske prošlosti); Hrvatski Panteon (trebao je zauzeti mjesto današnjega zagrebačkoga kolodvora, a sastojao bi se od 30 m visokog stupa s Poglavnikovim likom na vrhu, okruženim konjaničkim skulpturama Kluka, Tuge, Lovela, Muhla, Buge i Kosinca). Krekovićeve revolucionarne urbanističke ideje predvidale su i rušenje sjeverne strane Trga bana Jelačića, na kojemu je namjeravao izgraditi i Dom narodnih kraljeva (monumentalnu zgradu dužine 120 m. koja bi podsjećala na Duždevu palaču u Veneciji). lako je Kreković više puta za Banovine Hrvatske stupio u kontakt (preko I. Srepla) s nekolicinom hrvatskih uglednika a poslije za NDH visokih dužnosnika. nije uspio pronaći mogućnost za realizaciju svojih projekata. God. 1941. odlazi u Beograd, gdje su prilikom bombardiranja Beograda 6. IV. 1941. uništeni mnogi njego projekti, te se vraća u Zagreb gdje ostaje do 1946. U to vrijeme nastaju neka od njegovik najboljih djela, redom portreti (Michelangelo, Beethoven, Tintoretto, J. Gotovac). Casni sud ULUH-a 29. VII. 1945. isključuje ga iz svog članstva s obrazloženjem da je bi, »poznati udvornica, protežiran od ustaških vlasti« te da je portretirao Pavelića. Zauvijek odlazi iz Hrvatske, preko Italije, Švicarske, Svedske, Francuske i SAD, sve do Perua, koji mu je postao novom domovinom. Njegov romantični pristup idealizirnim nacionalnim temama donio mu je veliko priznanje peruanskih vlasti. Posljednji.25 godina života proveo je u Palma de Mallorci, gradu u kojemu je njegovu muzejsku fundaciju otvorila sama španjolska kraljica. Priznati je slikar europskih dvorov--(portretirao je britansku kraljicu Elizabetu španjolsku kraljevsku obitelj, švedskoga kralja itd.) te je poklonio značajnu donaciju zagrebačkim galerijama i zbirkama umjetnina. - Sandra Križić Roban, asistentica, Institut za povijest umjetnosti, Zagreb

* Kreković, Kristijan, Gran cacique Chimú (Perú) - Tañedores de los Andes (Perú), Studia Croatica, 1961, Volumen 3-4, pp. 144-5.
* Kreković, Kristian, Reproducciones 17x23 - Madre de Ayaviri, óleo; Manco Capac, el fundador del Imperio Inca, óleo, Studia Croatica, 1986, Volumen 100, pp. 32-33.
* Kreković, Kristian, Mural, reprod. 17x23 - Displaced Persons - Personas desplazadas, óleo; El Cid Campeador, óleo (mural) con el pintor posando junto al mural, Studia Croatica, 1986, Volumen 100, pp. 48-49.
* Redacción, El Museo Kreković, un canto a la Hispanidad -Ecos de la prensa mundial, Studia Croatica, 1986, Volumen 100, pp. 77-78.
* Redacción, Museo Kreković donado al pueblo español ("Ultima Hora", Barcelona, 30-IX-1988), Studia Croatica, 1989, Volumen 113, pp. 139-42.
* Perinić, Ljeposlav, Kristian Krekovic, pintor croata-peruano (1901-1985), Studia Croatica, 1986, Volumen 100, año 1986, página 27-3.

Kordic Lucijan

Kordic, Lucijan ofm


* Sinovčić, Marko, Lucijan Kordić: Od zemlje do neba, (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (11).
* Kordic, Lucian, El escritor Ivo Andric -premio Nobel de literatura- es un croata (Algunas observaciones al cumplirse el primer año de su muerte), Studia Croatica, Volumen 60-61, año 1976, página 57-62.
* Kordic, Lucian, Un evento inusitado (poesía publicada en la Revista Croata, Nº 4-1981, y traducida en castellano por F. N.), Studia Croatica, Volumen 82-83, año 1981, página 180.
* Kordic, Lucian, La tierra de hombres (Traducido de croata por F. N.), Studia Croatica, Volumen 88-89, año 1983, página 46-48.
* Kordic, Lucijan, Mucenistvo Crkve u Hrvatskoj (El martirio de la iglesia en Croacia). Ed. Ziral, Chicago, USA, 1988, p. 157 (Anka Rukavina), Studia Croatica, Volumen 97, año 1985, página 181-7.
* Kordic, Lucijan, Un hijo de Croacia - Artista de talla universal, Studia Croatica, Volumen 107, año 1987, página 300-5.
* Kordić, Lucijan: EXODUS. Pjesme. BA, 1964. Str. 126. Izd.: KHR.

Kordić, Lucian /Lucijan/. Zemlja. Pjesme. Rome: By the author, 1951.

Kordić, Lucian /Lucijan/. Od Zemlje Do Neba. Pjesme. Chicago: "Croatia," 1953; pp. 127.

Kordić, Lucian /Lucijan/. Pod Arkadama Neba. Pjesme. Madrid: By the author, 1955. Printed in only 100 copies.

Kordić, Lucian /Lucijan/. Crvena Dijagonala. (Lirski eseji.) Madrid: "Osvit," Special edition, 1958; pp.129.

A collection of lyrical essays entitled the Red Diagonal, by the best Croatian poet in exile. He is known as the poet of the atomic age.

Kordić, Lucian /Lucijan/. Kroz Plave Zore. Pjesme. Pamplona, Spain: "Osvit," 1961; pp. 70.

Kordić, Lucian /Lucijan/. Grob u Katedrali. Pjesme u Čast Kardinala Stepinca. Salzburg:"Caritas Croata," 1962.

Kordić, Lucian /Lucijan/. Exodus. Pjesme. Buenos Aires: Special edition of "Hrvatska Revija", 1964; pp. 122, illustrated.

A book of poetry with reproductions of paintings by Kristian Kreković.

Kordić, Lucian /Lucijan/ Svibi i Ribizi. Pjesme. Rome: By the author, 1968.

Knezović, Oton

Knezović, Oton, profesor, povjesničar (Cerno k. Ljubuškog, 1890– Chicago, 1964.) Pučku školu završio u Ljubuškom, gimnaziju na Š. Brijegu, a filozofsko-teološki studij u Mostaru, gdje je i zaređen za svećenika 1915. Na Zagrebačkom sveučilištu upisao studij slavistike i hrvatske povijesti koji je završio doktoratom 1920. Od tada do 1945. predaje na širokobriješkoj Gimnaziji te piše zapažene povijesne članke. Osobito je značajna njegova suradnju na izradi Napredkove Povijesti hrvatskih zemalja Bosne i Hercegovine (1942.).

God. 1945. uspio je pobjeći u inozemstvo. U Austriji i Italiji predaje povijest pet godina, a onda 1950. prelazi u Ameriku. Kratko je djelovao na nekim hrvatskim župama, a potom boravi u franjevačkoj rezidenciji u Gulf Breezeu te do smrti u samostanu u Chicagu. Objavljeno je nekoliko njegovih knjiga iz hrvatske povijesti i književnosti. Pisao je o bleiburškoj tragediji, o povijesti Hrvata, o Š. Brijegu te surađivao u brojnim listovima.

• Knezović, Oton, Bosna i Hrvatska tijekom stolječa, Republika Hrvatska, br. 54(1963), str. 3 - 8

· Sinovčić, Marko, Fra Oton Knezović: Pokolj hrvatske vojske 1945., (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (27/28).

·

Knezović, Oton. Engleska Vježbenica s Gramatikom. Chicago: Croatian Franciscan Press, ; pp.158.

English Reader with grammar.

Knezović, Oton. Pokolj Hrvatske Vojske 1945. Chicago: By the author, 1960; pp. 142.

Knezović, Oton. Poviest Hrvata. Volume I. Madrid: "Domovina," 1961; pp. 502.

Knezović, Oton. Poviest Hrvata. Volume II. Toronto: "Naš Put," 1964; pp. 351. History of the Croatians in two volumes.

Knezović, Oton. Široki Brijeg i Druge Pripovijesti. Valencia: "Drinapress," 1967; pp. 206.

A book of short stories, based on actual happenings during the last war when tragedy struck Croatian provinces of Bosna and Hercegovina. Edited by Professor Miljenko Dabo-Peranić.

POVIEST HRVATA. Dr. fra Oton Knezović. Izdanje Hrvatskog Nakladnog Zavoda "Domovina", Madrid 1961.

Držati na stolu, kao prognanik u tudjini — Povijest Hrvata — koju je napisao prof. dr. O. Knezović uzbudjuje samo po sebi. Uzbudjuje svjetove mašte. One reproduktivne, koja na čudesan način oživljava ono, što ie bilo pred trideset, skoro četrdeset godina. Dozivlje u svijest radlost mladosti, ali i tragediju mnogog života. Osobnog i hrvatskog naroda. Neumoljivo postavlja pitanje smisla povijesti uopće. Posebno o značenjn etičke niti u tkivu zbivanja. Katastrofalna razdoblja poviiesti strašna su za religioznu svijest (Butterfield). Gdje bismo htjeli vidjeti logiku, doživijavamo nesmisao; gdje bismo htjeli očekujemo triumf svijetlih etičkih obzorja, susrećemo tmurne oblake s grmljavinom. U strahu tame i munja umiru bića, koja su se nadala suncu i životu.

Fra Oton Knezović, odgojitelj i rodoljub, nastoji uroniti u smisao na ših narodnih patnji, da bi sadašnjim i budućim naraštajima otkrio zakone hrvatske povijesti. Plod tog nastojanja njegova je knjiga "Poviest Hrvata", koja se, ispravljena i povećana, pojavljuje u novom izdanju u tudjini. Davno je ona izišla kao izdanje Hrv. književnog društva sv. Jeronima u Zagrebu (1936.) i ušla u hrvatske domove, kao knjiga pouke i rodoljubne okrepe.

Divan je to dar hrv. emigraciji. Uz fra Dominikov, najveći doprinos Hrvatskoj u tudjini. Barem na hrvatskom jeziku. Dok fra Dominik otvara nova vidike, otkriva nepoznate dokumente, tumači zapletene dogadjaje, fra Oton priča lakoćom čovjeka, koji pozna svoju stvar. Dok fra Dominik iznosi argumente, povijesne dokaze protiv onih, koji nam svojim "znanstvenim" aparatom kidaju komade Domovine, iskrivljuju ili niječu prošlost, fra Oton zna, što je hrvatski narod, uzimlje to kao neoborivu istinu i čitatelja opaja zanosom za hrvatsku porošlost. Mandić je akademik u pravom smislu riječi. Kod njega nema patosa. Njegovi dokazi su njegov i naš zanos. Ali ni fra Otonu ne smijemo radi toga pripisati "vulgarizaciju" povijesnih spoznaja, popularizaciju hrvatske povijesti. I on donosi mnogo dokumenata. I nepoznatih i vrlo zanimljivih. Ali, dok Mandić osigurava logikom, fra Oton djeluje na srce. Pomalo romantički, ali ne manje istinito. Njegovi dokumenti uvijek imaju snagu poticaja na rad, na ispravljanje nepravda; koje su nam drugi nanijeli, Nekad fra Oton i uljepšava. Premalo smo mi sami krivi za svoju sudbinu.

Netko će se začuditi, ako kažem, da me čitanje fra Otonove "Poviesti Hrvata" potsjeća na "Povijest Engleske" od André Morois-a. Lagano, jasno, dobro okarakterizirano svako razdoblje. I uvijek s nekom političkom notom, koja veže sa sadašnjošću. Ne smijemo podcjenjivati ni sebe ni naše pisce. Hrvatska nije ono, što je Engleska. Ali ljudska drama hrvatskog naroda, u svom etičkom aspektu, jednaka je, ako ne i viša od engleske. Iako fra Oton nije Morois, njegova pismenost nije ispod evropskog prosieka. Dapače! Njegova služba idealima vjere i slobode hrvatskog naroda, njegova i naša tragedija, daju njegovoj "Hrvatskoj Poviesti" nešto čarobno oko čega se moramo svi okupiti. I mi i naša djeca, rodjena i odgajana u tudjini. Da učimo i razmišljamo o sudbini svog hrvatskog naroda. Da na iskustvu učimo i da se na rodoljublju opajamo, kako bi naš rad umnožili i doživjeli opet slobodnu Hrvateku. Ako ne mi, ono barem naša djeca.

S tom je nakanom fra Oton pisao svoju Povijest. Ako tomu pridonese, a sigurno je da hoće njegovo će hrvatsko srce biti zadovoljno. I njegove drhtave ruke će naći dovoljnu plaću. Jer onaj, tko je čitava života bio u službi Svevišnjega, ne traži mnogo. I onda, kad ne traži mnogo, fra Oton će imati mnogo. U tisuće hrvatskih domova u tudjem svijetu njegova će Povijest unići kao dio najdražeg, nenadoknadivog inventara, odakle će hrvatski sinovi, koji ne poznaju zemlju svojih otaca, naučiti njezinu prošlost i zanosno raditi za njezinu budućnost.

Bez ulaženje u kritiku knjige, za što se ne osjećam pozvanim, preporučam svima Hrvatima, da ne ostanu bez svog hrvatskog Vademecum-a. (*) Jer putnik se bez isprava u tudjem svijetu izgubi. A mi, ni naši sinovi, ne smijemo se izgubiti za hrvatski narod.

Franjo Nevistić

(*) Naručuje kod nakladnika (5 dolara): HNZ "Domovina", Apartado 5040, Madrid, 5, España.

Knežević Antun

• Knezevic, Anthony, A short history of the Croatian nation (Breve historia de la nación croata). Trad. de croata al inglés por Rudolph J. Hrascanec. Publ. por la Unión Católica Croata en Philadelphia, Pa., USA, 1983, p. 130 (M. Blazekovic), Studia Croatica, Volumen 94-95, año 1984, página 197-199.
• Knezevic, Anthony, A short history of Croatian nation (Breve historia de la nación croata). Segunda edición ampliada. Philadelphia, Pa., USA, 1987, 158, con ilustraciones (Milan Blazekovic), Studia Croatica, Volumen 110, año 1988, página 280-7.
• Knezevic, Anton, Die Kroaten und ihre Geschichte (Los croatas y su historia), Dnsseldorf, 1961, p. 144 (A. Belic), Studia Croatica, Volumen 6, año 1962, página 95-6.
• Knezevic, Anton, Rusia y Europa, Studia Croatica, Volumen 7-8, año 1962, página 195-208.
• Knezevic, Anton, Die Turzismen in der Sprache der Kroaten und Serven, Meisenheimp. Glan, 1962, p. 520 (R.), Studia Croatica, Volumen 9, año 1962, página 367-8.
• Knezevic, Anton, Mesianismo y la misión Ruso-Soviética, Studia Croatica, Volumen 14-15, año 1964, página 135-152.

Knežević, Antun. Die Kroaten and Ihre Geschichte. Essen, West Germany: By the author, 1961.

Knežević, Antun. Iz Prošlosti Hrvatskog Naroda. Essen: "Oganj," 1961; pp. 116.

Knežević, Antun. Hrvatska Čitanka. Essen: "Oganj," 1962; pp. 196, illustrated.

A Croatian Reader written primarily for the exiles in West Germany and Europe.

Knežević, Antun. Die Turzismen in der Sprache der Kroaten and Serben. Meisenheim am Glan: Verlag Anton Hain, 1962; VIII, pp. 506.

Kisić Ivo

KISIĆ, Ivo (1927-1995)

Rodio se je 5. svibnja 1937. u Dubrovniku, gdje je polazio osnovnu školu i prve razrede gimnazije. Malu maturu je položio u Zagrebu 1941., a veliku maturu u Milanu (Italija) 1946. Diplomirao je Ekonomske znanosti i Javno računovodstvo na Katoličkom sveučilištu "Andrés Bello" u Caracasu, Venezuela, kamo je emigrirao 1947. Između 1947. i 1992. razvio je u Caracasu trgovačku i industrijalnu djelatnost u vlastitim poduzedima. Politički je djelovao unutar hrvatske zajednice najprije kao član i dužnosnik "Društva Hrvata u Venezueli i Hrvatsko-Venezuelske Središnjice" pa zatim kao osnivač i upravitelj od osnutka 1962. do 1969. dioničkog društva "Hrvatski Dom" i naknadno njegov predsjednik od 1973. do 1989. Bio je osnivač i dugogodišnji predsjednik prvog Mjesnog odbora Hrvatskog Narodnog Vijeća "Pro libertate croatica". Sudjelovao je pri osnutku Hrvatskog Narodnog Vijeća u Torontu 1974. i bio izabran za Glavnog rizničara.

Naknadno je više puta biran za sabornika te je dugi niz godina obnašao dužnost Riznićara HNV-a. Priredio je i objavio 1985. u izdanju Izvršnog odbora HNV-a "Prirudnik HNV 1947-1985". Objavio je nekoliko članaka o hrvatskoj problematici u venezuelskom (časopisi "Resumen" i "Semana") i hrvatskom tisku ("Nova Hrvatske", "Vjesnik HNV-a", "Vjesnik Centra Croata-Venezolano", "Poruka Slobodne Hrvatske" i "Studia Croatica"). Umro je 25. svibnja 1995.

KISIĆ, Ivo (1927.-1995.), ekonomist, publicist i emigrantski kulturni radnik, rođen je u Dubrovniku, gdje je polazio osnovnu školu. Maturirao je u Milanu, a studij ekonomije polazi u Caracasu, Venezuela, gdje je emigrirao god. 1947. Osnovao je i vodio uspješno trgovačko poduzeće, ali je živo sudjelovao u akcijama hrvatske emigracije. Dapače, osnivač je i predsjednik Mjesnoga odbora HNV-a, kojega je bio i jedan od osnivača. Izabran je za rizničara Vijeća, a više puta je biran za njegova sabornika. Surađivao je u mnogim hrvatskim emigrantskim listovima, dopisivao se i prijateljevao s čelnim ljudima hrvatske emigracije, sanjajući, kao i oni, o uspostavi samostalne hrvatske države, uskrsnuće koje je i dočekao.

Kisić, Ivo, Participativna demokracija i personificirani novac. Ideje za izradu jednog pravednijeg društvenog poredka. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1980, Sv. 1., str. 91-107.

Kisić, Ivo, Pismo uredniku. New York, 24. srpnja 1988. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1988, Sv. 3., str. 589-590. (Osvrt na neke navode u knjizi Ive Rojnice "Susreti i doživljaji" (KHR, 1969.) u vezi s Mihom Kisićem; zatim osvrt na laž o prestanku službe M. Kisića kao generalnog konzula NDH u Milanu te dostava kopija izvješća M. Kisića o odnosima NDH i Italije 1941. Ministarstvu vanjskih poslova u Zagrebu).

Kisić, Ivo, Algunas notas sobre la República de Dubrovnik que conoció Miranda, Studia Croatica, 1986, Volumen 103, pp. 311-314.

Kesterčanek-Vujica Nada

Kesterčanek-Vujica, Nada. Short Stories. Wilkes-Barre, Pa.: By the author, 1954. Mimeographed, no pp. are marked.

Kesterčanek-Vujica, Nada. Tragovi. Buenos Aires: By the author, 1959; pp. 92.

Nada KESTERCANEK VUJICA is a known Croatian writer. She published one book of poetry Zov za daljinama (Zagreb, 1940, together with Stanko Gašparović), Suton na Tiberu, travel impressions from Italy (Zagreb, 1942), an autobiographical short story, Tri generacije (Zagreb, 1942), and Tragovi (Buenos Aires, 1959) a book of poetic prose. She contributed to several leading Croatian literary periodicals (Hrvatska Revija, Savremenik etc.) before and during World War II, and is represented in seven anthologies of Croatian poetry in Croatian and in translation. M.A. in South Slavic literatures and languages, University of Zagreb, 1940; M. A. in library science, Marywood College, Scranton, Pa., 1952. Regular contributor to Hrvatska Revija (Buenos Aires), a Croatian exile quarterly. Chief librarian at Wilkes College, since 1952.

Kadić Ante

KADIC Ante ( - )


Kadić, Ante. Modern Yugoslav Literature. Berkeley: University of California Press, 1956; pp. 212.

Kadić, Ante. Croatian Reader With Vocabulary. Berkeley: University California, 1957.

Kadić, Ante. Contemporary Croatian Literature, 1895—1959. The Hague, Holland: Mouton & Co., 1960; pp. 96.

Kadić, Ante. Croatian Reader With Vocabulary. The Hague, Holland: Mouton Co., 1960; pp. 276.

Kadić, Ante. Contemporary Serbian Literature. The Hague, Holland: Mouton & Co.1964; pp. 104.

Kadić, Ante. From Croatian Renaissaince to Yugoslav Socialism: Essays. The Hague, Holland: Mouton & Co., 1965; pp. 320. The author is a scholar in the field of Slavic languages and literature.

Kadić, Ante. "Croatian Emigré Writers." Croatia Press, Vol.XIII, No.5 (1959), pp. 2-9.

Kadić, Ante. "The Origin of the Croatian Moderna" Croatia Press, Vol.XIII, No.10 (1959), pp. 2-7.

Kadić, Ante. "Materials Concerning Marin Držić in the Italian Archives" Year Book of the American Philosophical Society, 1961, pp. 521-524.

Kadić, Ante. "Croatian Humorist Slavko Kolar." Croatia Press, Vol.XVII, No.12 (1963); pp. 7-15.

Jareb Jere

Jareb, Jere


Jareb, Jere. Pola Stoljeća Hrvatske Politike. Buenos Aires: Knjižnica Hrvatske Revije, 1960; pp. 180.

A very good study of modern Croatian history, provoked by V. Maček's book In the Struggle for Freedom.

- - -

Jerome JAREB, graduate student of history, Columbia University. B.S., Columbia University, 1955; M.A., Columbia University, 1958. Master thesis, The Adriatic Question from the Armistice, 1918, to Orlando's Fall, June 1919. The study Pola stoljeća hrvatske politike (Half a Century of Croatian Politics), currently appearing in Hrvatska Revija (Buenos Aires), will be enlarged and published as a book in 1960.

Horic Alan

· Sinovčić, Marko, Alan Horić: Poèmes, (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (14/15).

· Sinovčić, Marko, Alan Horić: L'aube assassinée (Ubijena zora), (Osvrti, komentari, bilješke, objašnjenja...) Hrvatska Misao (24).

Horic, Alan. L'Aube Assassinée. Montreal: Collection de la Tête Armée-6. Editions Erta, 1957; pp. 52.

A book of poetry in French written by a Croatian author who came to French Canada as a veteran of the war in French Indo-China.

Horic, Alan. Nemir Duše. Madrid: Special edition, "Osvit," 1959; pp. 47.

Horic, Alan. Blessure Au Flanc Du Ciel. Montreal: Collection Les Matinaux, 1962; pp. 49.

Grubisic Silvije

Grubisic Silvije ofm


Grubisic, Silvius. Diamond Jubilee Souvenir Book: 1898-1958, St. Mary's Parish. Steelton, Pa.: St. Mary's Croatian Parish, 1958.

Grubišić, Silvije. Pripovijest o Bibliji: s puta po biblijskim zemijama. New York: By the author, 1968; pp. 250. Travelogue from the biblical countries.

Grubisic Vinko

• Grubisic, Vinko, Bogomili en Croacia, Studia Croatica, Volumen 92-93, año 1984, página 103-113.
• Grubisic, Vinko, El idioma croata después de la Segunda Guerra Mundial, Studia Croatica, Volumen 100, año 1986, página 7-15.
  
• Grubisic, Vinko, Los contactos de los idiomas autóctonos y alóctonos en la República de Croacia, Studia Croatica, Volumen 129, año 1995, página 110.

Franolic Branko

• Franolic, Branko, Reseña histórica de la lengua literaria croata, Studia Croatica, 1971, Volumen 40-41, página 42-5.
  
• Franolic, Branko, L'influence de la langue française en Croatie d'après les mots empruntés. Nouvelles Editions Latines, París, 1975, p. 160 (Branko Kadic), Studia Croatica, Volumen 60-61, año 1976, página 88-9.
• Franolic, Branko, Fue Fausto Vrancic el primer lexicógrafo croata?, Studia Croatica, Volumen 60-61, año 1976, página 149-151.
• Franolic, Branko, Un panorama histórico de la lexicografía croata, Studia Croatica, Volumen 94-95, año 1984, página 114-131.
• Franolic, Branko, A Bibliography of Croatian Dictionaries, ed. Nouvelles Editions Latines, París; impreso en Gran Bretaña, p. 140 (Branko Kadic), Studia Croatica, Volumen 102, año 1986, página 277-8.
• Franolic, Branko, Language Policy in Yugoslavia - with special reference to Croatia; ed. Nouvelles Editions Latines, París, 1968, p. 56, impreso en Whitstable, Kent, Gran Bretaña (Branko Kadic), Studia Croatica, Volumen 114, año 1989, página 283-6.
• Franolic, Branko, Tres códices medievales de Zadar en Bodleian Library de Oxford, Studia Croatica, Volumen 118-119, año 1990, página 124-6.
• Franolic, Branko, Croatian glagolitic printed texts recorded in British Library general catalogue, Studia Croatica, Volumen 126-127, año 1994
• Franolic, Branko, Primeros viajeros ingleses a Croacia en el siglo XII, Studia Croatica, Volumen 130, año 1996, página 69.
• Franolic, Branko, Los Uskoks de Senj, Studia Croatica, Volumen 132, año 1996, página 247.
• Franolic, Branko, Vita Divi Hieronymi de Marko Marulic, Studia Croatica, Volumen 134, año 1997, página 179.
• Franolic, Branko, Reconocimiento británico a científicos croatas, Studia Croatica, Volumen 135, año 1997, página 240.

Fištrović-Sabolović Stjepan

Fištrović-Sabolović, Stjepan. Y Mañana ... Que Sera ? Lima, Peru: Im. Mercagraph, 1961.

A literary work about the Croatian tragedy after the summer of 1945, and the lot of Croatian refugees.

Fertilio Luka

FERTILIO, Luka, novinar i knjižar (Nerežišća na Braču, 22. II. 1903. - Santiago de Chile, 30. VI. 1985.). Diplomirao na Ekonomskom fakultetu u Frankfurtu. Novinarstvom se počeo baviti 1928. Početkom 30-ih godina bio bečki dopisnik Obzora i Jutarnjeg lista. Zbog dodira s hrvatskom političkom emigracijom otpušten. Od ljeta 1941. do 1945. ataše je za tisak u poslanstvu NDH u Berlinu. Pripremao hrvatsku povijest na njemačkom. Nakon sloma NDH izbjegao u Čile, gotovo 20 godina radio kao profesor na Universitad Austral u gradu Valdivia. Pisao pjesme, eseje i kritike; surađivao u Hrvatskoj reviji, Danici i Hrvatskom narodu i Studia Croatica na španjolskom jeziku. - mr. Josip Grbelja, novinar i publicist, Zagreb

FERTILIO, Luka (1903-1985)

Rodio se je 22. veljače 1903. u Nerežišću na otoku Braču, gdje je polazio osnovnu školu. Srednju školu pohada u Splitu te maturira 1921. godine. U Beču se upisuje na "Hochschule für Welthandel", ali diplomira na Sveučilištu u Frankfurtu 1924. s naslovom inženjera ekonomskih znanosti. Odlazi u Belgiju, a zatim u Pariz, gdje jedan semestar sluša na novinarskoj školi 1925. g. Vojni rok služi u Mostaru 1927/1928. Od listopada 1929. ponovno boravi u Beču kao dopisnik Obzora, Jutarnjeg Lista i Večeri, jer se je uvijek osjećao novinarom. U Beču se druži s hrvatskom emigracijom pa stoga, po povratku u Split, ostaje nezaposlen do 1936. godine, kada ga dr. Ivo Tartaglia namješta u Jadranskom Dnevniku i kasnije u Hrvatskom Glasniku. Dana 1. rujna 1939. bude pozvan u Zagreb da bude referent za tisak kod Banske vlasti.

Dana 10. travnja 1941. preuzima Novinski ured Banske vlasti, no već 1. svibnja 1941. stiže u Berlin kao novinski izaslanik pri poslanstvu Nezavisne Države Hrvatske te u rangu savjetnika poslanstva obavlja službu novinskog i kulturnog attaché-a sve do početka travnja 1945., kada sa suprugom Marijom Renatom Svježić napušta Berlin.

U srpnju 1947. dolazi preko Italije u Buenos Aires, a odatle u Santiago de Chile. Od 1957. do 1959. djeluje kao profesor na Katoličkom Sveučilištu u Santiagu, a zatim u Valdiviji na "Universidad Austral de Chile" kao profesor njemačkog jezika i povijesti kulture. Od 1979. živi kao umirovljenik u Viña del Mar na pacifičkoj obali Čilea, odalde zbog potresa odlazi u Santiago, gdje umire 30. lipnja 1985.

Kao novinar, pisac i pjesnik objavljivao je plodove svoga duha i znanja po svim novinama, časopisima i zbornicima hrvatske emigracije od prvog dana svoga boravka u Južnoj Americi, a posebice u Hrvatskoj Reviji.

Lucas Ev. Fertillo nació y pasó su niñez en la isla Brač (Brach), en un pueblo cuyo protonombre croata — Nerezi — alude a las tierras vírgenes y los inmensos bosques de otrora. También a los vestigios neolíticos, iliricos, griegos, romanos, venecianos y croatas — una historia realmente muchas veces milenaria y drmettica..

Estudió Humanidades en Split, en el glorioso e imperial palacio de Dioeleciano, la capital de Dalmacia y la segunda Metrópoli de Croacia. Estudios de Economía Política en las universidades de Zagreb, Viena y Francfort de Goethe, Hoelderlin y de Schopenhauer. Salió con título que podre "localizarse" como Ingeniero comercial. Más nunca ejerció esta profesión, ni mucho menos. "Vagabundeó" por Europa buscando a si mismo sin encontrarse jamás en aquellas tristes y locas inquietudes que cuajaban y preparaban la Segunda guerra mundial junto con un nuevo ciclo de las revoluciones sociales subsiguientes... Escribió muchas poesías, pero publicó pocas: en croata, alemán, italiano y castellano. Publicó también una novela expresando sobre la misma su propio descontento. Durante años escribió artículos y ensayos políticos, estéticos, culturales y filosófico—poéticos en la prensa croata de Split y Zagreb. Durante la última guerra fue agregado de prensa en la Legación de Croacia en Berlín. Terminada la guerra, fue profesor de la Historia de Cultura en la Universidad Católica de Santiago de Chile, para pasar luego a la Universidad Austral de Valdivia donde enseña actualmente.

Estas pocas e improvisadas líneas sólo nos permiten presumir la inquieta y la rica vida del hombre e intelectual L. Fertillo que es, en su más íntimo, un poeta—filosofante y un filósofo—poetizante...

AUTORETRATO EXPRESIONISTA A LOS 80

Lucas Fertilio, hombre croata de apellido italiano. Tonko Gazzari es también hombre croata de apellido italiano. Lo es también el héroe croata Bruno Nardelli. Pero Ivo Huhn y Ernest Bauer son croatas de apellido alemán. DZafer Kulenović y Nedim Salihbegović croatas de nombre turco. Los Kremzir, familia croata de apellido hebrea. Pero hay más, Franjo Nevistić, Milan Blažeković y Vladimir Kirin son hombres croatas de apellido croata.

Así somos los croatas, tenemos apellidos albaneses, ingleses, griegos, morlacos, gitanos, franceses, húngaros, rusos. Somos una comunidad espiritual, no racial, material. Sociedad, no manada. Nos gusta decir que somos un ramo de flores diferentes y que en el ramo prevalencen las flores adriáticas, balcánicas y danubianas.

Y el Monstruo nos preguntó ¿Qué quieren ustedes, los croatas?... Le contestamos en coro: ¡Una Croacia feliz en un mundo feliz!... Dijo el monstruo: ¡Os ofrezco una Croacia feliz en un mundo infeliz!... Le contestamos como un trueno: ¡NO!

Y nos quedamos con el lema de nuestra estrategia milenaria: El heróico pacifismo croata y 300.000 bayonetas croatas crearán la hermandad de los pueblos danubianos y balcánicos... Y ésta será la levadura de la hermandad universal...

Os he prometido, amables lectores, un autoretrato expresionista. Esto es una confesión en público. En buena cuenta, un "strip tease" espiritual.

A los 80 por fin me doy cuenta que tengo, como todos !os seres humanos, sangre de reyes y de esclavos. Que en mi corazón luchan un genio y un monstruo. Que estoy vagabundeando por el desierto buscando el manantial de agua fresca, vivificadora, agua-proto-agua, que apaga la sed del deseo, de la pasiów, de la voluntad.

Inmenso el desierto, maravilloso, orgulloso, seductor, terrible. Tiene ciudades ricas y generosas, jardines frondosos, pinacotecas, cafeterías, elegancias, gracias y malicias. Encontré en sus plazas amigos poetas, bailarines, pintores, músicos. Li Tai Pe, Hoelderlin, Tasso, Rilke, Senghor, Martin Luter King.

Tin Ujević (un poeta lirico de valor clásico y de nuestro siglo), el vate croata, me dijo: Los lenguajes humanos son insuficientes...No pueden expresar la plenitud de nuestra espiritualidad...No busquen en mis prosas y poesías mi plenitud... En el sacrificio puro, heróico se expresa la santidad humana...

Le pregunté, dónde estaba Federico Nietzsche. Santa Teresa del Niño Jesús me contestó que Federico estaba de camino hacia el paraiso. Y agregó: Federico no era ni Anticristo ni asesino de Dios...Era sólo la víctima espiatoria y el petrel trágico —Sündenbock und Sturmvogel— de una sociedad humana sobre la cual se ciernen poderes aniquiladores y amenazas apocalípticas... Una sociedad que buscaba la eternidad en el tiempo y no la encontraba...

Una multitud curiosa estaba escuchando y la Santa continuó con su voz suave y clara: El escritor Julius Langbehn, gran alma cristiana, autor del libro "Rembrandt como educador", le decía y escribía al famoso obispo Ketteler, de Maguncia, que Federico Nietzsche era un santo inconsciente de su santidad... Santo porque se sacrificó buscando la Verdad y sucumbió por no haberla encontrado...

Concluyó la Santa de Lisieux diciendo: Ya en aquel tiempo yo había dicho que Federico Nietzsche es mi hermanito enfermo...

Por fin, amigas y amigos, debo volver a mi autoretrato y confesarles que canté (lo mejor que podía y sabía) en croata, en italiano, en alemán. En castellano le canté a la Virgen de los Piratas:

A través de mis ojos te mira

un alma triste, atormentada,

viejas pasiones, odios y amores

un destino humano que cruza los tiempos

Busca en tu alma un puerto seguro, la estrella que brilla en la tempestad, el amor que ama, llama y salva las almas perdidas.

Otra cosa más... Vino a Valdivia, invitado por la Universidad Austral, don Pablo Neruda. Nos cantó y nos contó sus amores y dolores. Nos emocionó, sacudió almas y corazones. Lo invitamos a una fiesta chilena con empanadas y vino tinto. La enorme sala del casino estaba repleta. Todos juntos en amistad y alegría: rectores, vicerectores, profesores, alumnos, mozos y mozas. Y aconteció, no se cómo, que me encontré a la misma mesa de Neruda, sentado frente a él. Pensé en aquel momento que merecía atravesar el Atlántico y pasar la Cordillera para estar tan cerca del poeta que sublimó el Pacífico y la Cordillera en Veinte Poemas de Amor. Que sublimó la tristeza de este mundo en Una Canción Desesperada. En aquel momento Neruda sacó del bolsillo un librito, sacó también la estilográfica, apuntó algo en el librito y me lo pasó a través de la mesa. Tanto me sorprendió y confundió que ni siquiera le agradecí. Había apuntado: A Lucas Fertilio, un nuevo amigo —Pablo Neruda

El decano, Guillermo Araya, me susurró al oído: Cuidado... Es una invitación a los Campos Eliseos...

Más, aquella misma noche me robaron el librito. Pero no me robaron el cariño de Pablo Neruda y su Invitación.

Lucas Ev. Fertilio

Lucas Fertilio nació el día 22/11/1903 en la localidad de Nerezišce, isla de Brać-Croacia. Cursó estudios secundarios en Split y universitarios en Zagreb, Viena, Frankfurt y Paris. Se recibió de Licenciado en Economía Política. Un espíritu inquieto no aceptó incorporarse al aparato burocratico administrativo. Prefiere el periodismo y estudios libres politicos, esteticos — poesía que lo lleva a las regiones filosóficas-religiosas.

Después de la segunda guerra mundial se instala en Chile, obteniendo la cátedra de arte moderno en Valdivia, Universidad Católica. Actualmente vive en Viña del Mar como profesor universitario retirado, pronunciando conferencias de su especialidad en el Museo de Arte local. El autoretrato que precede estas líneas nos presenta a Fertilio en lo más íntimo de su personalidad — brillante periódista y publicista croata.

Nuestras felicitaciones para su octogesimo cumpleaños.

Sc vol 88-89

Blazekovic, Milan, Falleció el prof. Lucas Ev. Fertilio, Volumen 97, año 1985, página 156.

FALLECIO EL PROF. LUCAS EV. FERTILIO

Con la repentina e inesperada muerte del profesor Lucas Ev. Fertilio, ocurrida el 30 de junio de 1985 en Santiago de Chile, el periodismo y la cultura croata en general han perdido a uno de sus más distinguidos representantes en el exilio.

Nació el 22 de febrero de 1903 en Nerežišće, en la isla de Brač, en Croacia. Cursó sus estudios secundarios en Split con el bachillerato en 1921. En Viena se inscribió en la Hochschule für Welthandel (Facultad del Comercio Internacional), terminando estos estudios en la Universidad de Francfort con el título de ingeniero comercial. Sin embargo, sintiendo inclinación innata por el periodismo, en 1925 cursó la Escuela de periodismo en París. En 1929 había comenzado su carrera periodística como corresponsal en Viena para los periódicos Obzor, Jutarnji List y Večer de Zagreb, pero por razones de índole política pierde este trabajo en 1932 y lo reanuda recién en 1936 en la redacción del diario Jadranski Dnevnik y, después de su prohibición, en la del Hrvatski Glasnik en Split. Creada la Banovina Hrvatska (gobierno autónomo de Croacia) en virtud del Compromiso servio-croata del 1939, se desempeña en la oficina de prensa en Zagreb. Cuando el 10-4-1941 se estableció el Estado Independiente de Croacia, Fertilio fue enviado a la Embajada croata en Berlín en carácter de agregado de prensa, donde permaneció hasta abril de 1945. Terminada la Segunda Guerra Mundial, se instaló en Chile donde, en el periodo 1957/59, se desempeñó como catedrático en la Universidad Católica de Santiago de Chile, dictando clases sabre la historia de cultura Desde 1959 hasta su retiro en 1979 dictó clases sobre la historia de cultura y arte en la Universidad Austral de Chile de Valdivia.

El prof. Lucas Fertilio poseía una vasta cultura en lo político, filosófico, estético, Iiterario y religioso. Sus numerosos artículos y ensayns publicados durante su larga vida activa en la patria y en el exterior reflejan abundantemente estas cualidades. Lo corrobora fehacientemente una de sus últimas colaboraciones en esta revista, intitulada "Autoretrato cspresionista a los 80" (Studia Croatica, Vol. 88-89/1983). En sus escritos literarios el lugar preponderante ocupa poesía diseminada en varias publicaciones croatas —y algunas chilenas— a lo largo de los últimos cuarenta aim*,

Así, con el deceso de Lucas Ev. Fertilio desaparece un hombre de cultura europea, latinoamericana y croata, que honró las páginas de revista con su colaboración.

M. B.

• Fertilio, Luka, Bezvodni otoci. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1951, 1. 30 (Pjesma)
• Fertilio, Luka, Duh hrvatske revolucije - Sarno jedna revolucija mote razoriti jednu sudbinu. Uspomeni palih za slobodu. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1951, 2, 101-104. (Iz "Refleksije o hrvatskoj revoluciji").
• Fertilio, Luka, Roko Matjašić. O životu i smrti jednog pionira latinsko-američkog slikarstva. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1951, 2, 170-172.
• Fertilio, Luka, "Izgubljeni sin" hrvatske umjetnosti - bilješke o slikaru Matjašiću i o hrvatskom sredozemlju. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1951, 4, 323-328.
• Fertilio, Luka, Umro Božo Baburizza. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1953, 1, 107. (Nekrolog)
• Fertilio, Luka, Smrt ljubljene ene - Rainer Maria Rilke. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1953, 4, 398. (Prepjevao: Luka Fertilio Svježić. - Tako se je potpisivao neko vrijeme poslije smrti supruge Renate).
• Fertilio, Luka, Izlet bez iluzija... - Zagreb - Siget - Bečko Novo Mjesto - Berlin; travanj 1941. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1960, 4, 621-630. (Članak sa slikom pisca na početku i slikom zgrade poslanstva NDH u Berlinu).
• Fertilio, Luka, Un prince croate sur toutes les places d'Italie. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1966, 2-4, 147-148. (Uvodni članak na francuskom o Nikoli Tommaseu).
• Fertilio, Luka, Čilenski samaritanac iz Hrvatske - Ivo Serge (Antonio Rendić Ivanović), pjesma: "Uzalud nikad nije" i crtica: "Prosjakinja". Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1969, 3, 204-205. (Prepjevao L.F.).
• Fertilio, Luka, Suvremena bilješka. Knjiga 2, 1098-1099. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1970, 4.
• Fertilio, Luka, Slavko Cihlar. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1972, 3, 398. (Nekrolog).
• Fertilio, Lucas, Pablo Picasso, el pintor que no pintó a Bleiburg, la Super-Guernica, Studia Croatica, 1973, 48-49, pp. 39-41.
• Fertilio, Lucas, Los croatas en Chile - Un reportaje sobre el aporte a la cultura de su nueva patria, Studia Croatica, 1973, 50-51, pp. 159-166.
• Fertilio, Luka, Poslanici Nezavisne Drave Hrvatske u Trećem Reichu: Mile Budak Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1974, 2, pp. 143-153. (Prilog hrvatskoj diplomatskoj povijesti).
• Fertilio, Luka, Post scriptum o pok. Mili Budaku. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1974, 4, 522. (s pjesmom posvećenom svojoj djeci).
• Fertilio, Lucas, Apuntes chileno-croatas, Studia Croatica, 1974, 54-55, pp. 165-174.
• Fertilio, Luka, Poslanici N.D.H. u Trećem Reichu: Branko Benzon. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1975, 1, 48-54.
• Fertilio, Luka, Poslanici N.D.H. u Trećem Reichu: Stjepan Ratković. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1975, 3, 396-401.
• Fertilio, Luka, Kavalir i legitimista: Ivan pl. Perčević. Hrvatska Revija-La Revista Croata, Jubilarni Zbornik HR 1951/1975., 1975, 229-239.
• Fertilio, Lucas, El nacimiento del arte - Un cuento sobre "historia" fantástica del arte, Studia Croatica, 1975, 58-59, pp. 141-142.
• Fertilio, Luka, Poslavnici Nezavisne Države Hrvatske u Trećem Reichu: Vladimir Košak. Hrvatska Revija-La Revista Croata, 1976, 2-3, 212-218. (Prilog hrvatskoj diplomatskoj povijesti).
• Fertilio, Lucas, Nostalgia de Orfeo - Sobre el sentido del arte y la ética en el Opus del dr. Raimundo Kupareo, Studia Croatica, 1976, 60-61, pp. 54-56.

• Fertilio, Lucas, Antonio Rendic Ivanovic (Ivo Serge): "Resurrexit" (opúsculo lírico), Studia Croatica, 1977, 64-65, pp. 65-66.
• Fertilio, Lucas, Paneuropa - Vida, muerte y resurrección de una ilusión, Studia Croatica, 1980, 78-79, pp. 129-133.
• Fertilio, Lucas, El arte del señor Jorge Franulic - Al margen de su exposición de pinturas abstractas, Studia Croatica, 1982, 84-85, pp. 42-44.
• Fertilio, Lucas, Autorretrato expresionista a los ochenta, Studia Croatica, 1983, 88-89, pp. 54-56.
• Fertilio, Lucas, La belleza al alcance de todos - Unos apuntes acerca de este artículo de primera necesidad, Studia Croatica, 1984, 92-93, pp. 45-49.
• Fertilio, Lucas, Destacada actuación de chilenos de origen croata: Agata Gligo, Lilly Garafulic, Boris Tocigi, dr. Roque Braljevic, Miguel Angel Poduje, Srdjan Radic y Antonio Vodanovic, Studia Croatica, 1985, 97, pp. 154-156.

Lucas Fertilio

Studia Croatica, 1979, vol. 74-75, pp 186-187

Antonio Rendić Ivanović: "El Viento y su Acordeón"

FERTILIO, Luka: Božićne suze Mile Budaka (39).

Mestrovic Ivan - Christ and thee Samaritan Woman

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983.
Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc.
All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Rome Pieta - detail

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983.
Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc.
All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Rome Pieta

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983.
Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc.
All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Indian with Spear

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983.
Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc.
All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Indian with bow

Mestrovic Ivan - Indian with bow, Grant Park, Chicago, 1926

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved

Mestrovic Ivan - The Virgin and Child

Mestrovic Ivan - The Virgin and Child, c. 1947
Mestrovic Gallery, University of Notre Dame

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Ashbaugh Madonna

Mestrovic Ivan - Ashbaugh Madonna, 1917
Ivan Mestrovic Gallery, University of Notre Dame

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Crucifix, Racic Family Memorial Chapel,

Mestrovic Ivan - Crucifix, Racic Family Memorial Chapel, Cavtat, 1919-1021

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Crucifix Holy Cross Chapel

Mestrovic Ivan - Crucifix Holy Cross Chapel, Split, 1917

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Racic Family Memorial Chapel

Mestrovic Ivan - Racic Family Memorial Chapel, 1919-1923

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Study for the Altar

Ivan Mestrovic, Study por the Altar of the Virgin and Child, Racic Family Memorial Chapel, Cavtat, 1919-1921

This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved

Mestrovic Ivan - Well of life

Well of life, 1905, Zagreb


This illustration appears in The Journal of Croatian Studies, Volume XXIV, 1983. Reproduced by permission of the Croatian Academy of America, Inc. All rigths reserved